پرسش و اعتراضى از ملحدان خدا نشناس ملحدان گويند : اگر خدا با بخشش و مهربانست و خلق خود را نيافريده جز براى بهره‌مندى خودشان و نيازى ندارد به عذاب آنان چرا همه را در بهشت نيافريده و بدون كردار آنان را نعمت نبخشيده و در لذت جاويدانشان جا نداده تا از دنيا و سختيهاى آن و از دشوارى تكليف در آن آسوده باشند ؟ جواب : بدانها بايد گفت : جود و رحمت بيرون از قانون حكمت نتوانند بود و پروردگار ما نيافريده خلقش را جز براى نفع آنان ، و بهره‌ورى از نعمت بر دو قسم است : يكى تفضل و رايگان و ديگرى باستحقاق و پاداش كردار و آنچه باستحقاق باشد برتر و والاتر و شرافتمندتر است از آنچه بتفضل و رايگان است و اگر خدا همه را در بهشت پر نعمت آفريده بود همان نعمت تفضل و رايگان را داشتند و درجهء پائين را دارا ميشدند و از نعمت برتر استحقاقى محروم ميشدند ، خصوص آن را كه ميدانست اگر او را تكليف كند فرمان برد و مستحق ثواب گردد ، و دست او از اصلح بريده ميشد و به همان نعمت تفضلى ميرسيد كه نعمت استحقاقى از آن برتر بود و اين كار از داناى با حكمت و جوادى كه بخل ندارد انجام نشود و از نظر حكمت بايد آنان را در دنيا آفريند و همه را مكلف سازد كه در معرض امرى بزرگ باشند تا فرمانبران مستحق پاداش شوند كه براى آنها از پيش معلوم شده و مخالفت واقع نشود پس از بيان تكليف و شناسائى و رفع عذر در تكليف مگر از كسى كه بر خود جنايت كند و در انجام كار خود نينديشد . جواب دوم : بايد به آنها گفت اگر خدا خلقش را در بهشت آفريند از دو حال بيرون نيست يا نادانى و كفر نعمت خود را بر آنها روا دارد و به خدا نشناس و ناسپاس نعمت جاويد بخشد پس حكيم نباشد آنكه چنين كند ، و يا به آنها فرمان دهد او را بشناسند و شكرگزار او باشند كه لازمهء حكمت است و امر به هر چيزى تام نهى از ضد آن را لازم دارد و بايد ترغيب كند بدان چه فرمان داده و نويد نيكى دهد بر انجام آن و